Cách Mà Các Thương Hiệu Phim Giết Chết Những Tựa Phim Gốc Ở Hollywood

Rất dễ để trở nên hoài nghi về giá trị của Hollywood khi bạn đã dành quá nhiều thời gian sống trong nó. Không một ngành nào cực kì hấp dẫn và hào nhoáng khi nhìn vào, song thực tế bạn sẽ thấy bản thân bé nhỏ và đầy lòng tự tôn khi làm việc ở đó, như nền công nghiệp điện ảnh.

Dường như mọi người mải miết quan tâm những ngôi sao điện ảnh, nhà làm phim và mải mê đánh giá những bộ phim bằng doanh thu mà quên đi rằng một sản phẩm được tạo ra có ý nghĩa như thế nào với hàng triệu người, và ảnh hưởng lâu dài đến tín đồ của nền văn hóa đại chúng. 

Tuy vậy, vẫn có “thuốc giải” cho việc này. Quy mô, tính truyền thống và những biểu tượng văn hóa của nền điện ảnh có sức ảnh hưởng lớn lao đến trí tưởng tượng thậm chí hơn cả lịch sử.  Để hiểu điều đó, chúng ta chỉ cần bước vào một trong 6 studio đang chiếm diện tích hàng trăm mẫu đất ở Los Angeles. Và không một nơi nào nhiều cảm hứng hơn khu vực Metro-Goldwyn-Mayer mà nay thuộc Sony Pictures.

Lối vào được trang trí đặc biệt với một cánh cổng cầu vồng khổng lồ cao 94 feet, khiến chúng ta liên tưởng đến The wizard of Oz mà từng chiếu vào những năm 1930. Đi dọc “Con Đường Chính”, vào khu trung tâm, bạn sẽ thả mình qua một thành phố giả lập với những ngôi nhà được đặt tên theo những ngôi sao và nhà làm phim huyền thoại của Columbia Pictures, sau này sáp nhập vào Sony. Đó là Cary Grant, Frank Capra, Rita Hayworth và David Lean. 

Đi xa thêm, qua những tấm poster huyền thoại của hãng Columbia như Lawrence of ArabiaSpider-Man, bạn sẽ đến khu cửa hàng với đầy đủ áo phông, cốc và đĩa phim – những cú hit điện ảnh những năm gần đây của Sony như 21 Jump Street, Breaking Bad và bom tấn Skyfall. Nếu bạn chọn đúng thời điểm, bạn sẽ có cơ hội gặp gỡ Will Smith hoặc Seth Rogen ở tòa nhà Harry Cohn, được đặt tên ông trùm vĩ đại, người đã lập nên Columbia cùng bạn bè và cộng sự vào năm 1918. Xung quanh bạn là gần 30 phim trường, nơi Gone with the WindRocky to Wheel of Fortune từng được thực hiện. 

Ngoại trừ vẻ ngoài, phim trường của Sony đã không còn được như xưa. Giờ đây, các bộ phim hiếm khi được quay ở đây, vì đội ngũ sản xuất đã tìm kiếm những địa điểm như Georgia và London. Tên tuổi của diễn viên hay đạo diễn gạo cội có thể xuất hiện trên những tòa nhà, nhưng thế hệ tài năng mới thì còn lâu mới làm được điều đó. Quyền lực của họ còn không bằng nhân vật mà họ thể hiện trên màn ảnh, như là Katniss Everdeen hay Iron Man. 

Điều khiến nền công nghiệp điện ảnh trở nên đặc biệt được tóm tắt qua lời thoại của William Goldman: “Không ai biết điều gì cả.” – Và nó đúng với hàng thế kỷ. Không một ai dám liên tục tạo ra sản phẩm mà không đủ năng lực để đảm bảo nó sẽ hay. Chiến lược khả thi nhất là sử dụng đội ngũ làm phim sáng tạo, tin tưởng vào linh cảm mạnh mẽ và hy vọng nó sẽ hấp dẫn hàng triệu người như cái cách mà Back to the Future làm được thay vì Ishtar

Tuy vậy, nhiều năm gần đây, đã có một sự kiện khiến cho Hollywood thay đổi. Đó là việc người ta đã biết điều gì để tạo nên thành công: Các thương hiệu phim đình đám. Chúng ta cứ nói về ý tưởng và concept mới, nhưng thực tế người ta vẫn đi tìm những nhân vật quen thuộc, vốn có. Thương hiệu lớn như Marvel, Harry Potter, Fast & Furious và Despicable Me đều thu về hơn $1 tỷ đô toàn cầu, Không chỉ thu về lợi nhuận khổng lồ, các thương hiệu phim này còn giúp khẳng định tên tuổi cho Studio và mang lại danh vọng cho những ai tạo ra chúng. 

Điều này dần dần thay đổi trong một thế kỷ qua, khiến chúng ta không thể không chấp nhận sự bành trướng của nó. Một điều không thể phủ nhận rằng sự bắt đầu trỗi dậy các thương hiệu phim là cuộc cách mạng điện ảnh trong nền công nghiệp nói chung, bắt đầu từ những năm 1950 khi mà các hệ thống các studio đi đền hồi kết. Các studio này sẽ không còn khả năng thao túng tài năng bằng việc trói họ trong những hợp đồng dài hạn. Và nó cũng giúp tăng chất lượng phim Hollywood được tạo ra trong 50 năm tới bởi các công ty phải cạnh tranh nhau rất nhiều. 

Các thương hiệu phim, bằng cách này hay cách khác, cũng đang quy về một mối theo cách điều hành hệ thống hãng phim . Giờ đây các công ty lớn không thể sở hữu nhân tài vì họ đã có trong tay những thương hiệu phim lớn. Các diễn viên, nhà sản xuất không phải đánh nhau vì hãng phim như MGM hay Paramount, họ muốn giành suất có mặt trong phần mới nhất của Star Wars hay X-Men. Nhiều bộ phim thỏa mãn phần đông thị hiếu khán giả, vì không phải ai cũng đi quan tâm so sánh tác phẩm của thời đại 2010 với thời kì 1970s. 

Các công ty thay đổi phù hợp theo các thương hiệu phim với một tốc độ nhanh cùng tầm nhìn xa rõ ràng ngày càng thành công những năm gần đây. Ví dụ rõ ràng nhất là Warner Bros., Disney hay Universal. Những sản phẩm với kinh phí khổng lồ liên tục cho ra những phần phim tiếp theo, phần spin off và các sản phẩm đi kèm. Những công ty này giờ đây đều chiếm lĩnh ngôi đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé và lợi nhuận.

(còn tiếp)

Chương 1: Groundhog Day – How Franchises Killed Originality in Hollywood.

The Big Picture: The Fight for the Future of Movies